فرق سربرگ و سرنسخه چیست؟زمانی که صحبت از اصول طراحی سرنسخه می شود، لازم است تا فرق سربرگ و سرنسخه را به خوبی مطلع باشید. از دید بسیاری از افراد این دو مورد با یکدیگر تفاوتی ندارند اما در زمان طراحی آن‌ها باید به نکات و جزئیات ریزی توجه نمایید. سرنسخه، به برگه ای گفته می‌شود که در بالای صفحه عموماً مشخصات پزشک یا آن مرکز درمانی به تفصیل عنوان شده است. در این برگه، پزشک معالج می‌تواند تجویز و یا توضیحات پزشکی خود را وارد نماید. معمولا رنگ این برگه باید به گونه‌ای باشد که در آن خوانایی وجود داشته باشد. رنگ‌های سفید و سبز یا آبی روشن گزینه خوبی می‌باشند.اصول طراحی سرنسخهدر طراحی سرنسخه، هیچ قانونی برای رنگی بودن آن وجود ندارد. این موارد می توانند به صورت رنگی و سیاه و سفید باشند. اگر در مواردی اهمیت داشتن ست اداری برای کلینیک‌ها و مراکز درمانی بسیار زیاد باشد، در نسخه و بخش انتهایی، از یک لوگو و اطلاعات ثابت همچون، آدرس و راه‌های تماس نیز نام برده می‌شود.سربرگ بر خلاف سرنسخه که تنها مربوط به واحدهای درمانی است، می تواند در هر سازمانی مورد استفاده قرار گیرد. البته این امکان نیز وجود دارد که یک کلینیک درمانی از سربرگ برای نامه های اداری و مکاتبات استفاده نمایند. معمولا هر پزشک از یک سرنسخه خاص مخصوص به خود استفاده می‌نماید. این سرنسخه‌ها به نام خود پزشک چاپ خواهند شد.بررسی انواع رایج فاکتورفاکتورها با توجه به نوع طراحی، نوع چاپ و همچنین رسمیت در انواع مختلفی مورد بررسی قرار می‌گیرند. در این بخش از مقاله هرکدام از این دسته‌ب ندی‌ها را به‌طور جداگانه بیان می‌کنیم.1- انواع فاکتور از لحاظ رسمیتدر این نوع تقسیم بندی، فاکتورها در دو نوع رسمی و غیر رسمی قرار می‌گیرند. فاکتورهای رسمی برای مشاغلی استفاده می‌شوند که می‌بایست یک نسخه از آن‌ها را به اداره‌ی امور مالیات ارائه داد. این مشاغل موظف به محاسبه‌ی مالیات بر ارزش افزوده برای مشتریان هستند. در صورت عدم ارائه‌‌ی این نوع فاکتورها به اداره‌ی مالیات صاحبان این مشاغل ملزم به پرداخت مبلغی تحت عنوان جریمه می‌گردند.همچنین نوعی دیگر از کسب‌و‌کارها وجود دارند که در آن‌ها صدور فاکتور صرفا به خواسته‌ی مشتریان انجام می‌گیرد همچنین مالیات آن‌ها به صورت علی‌الرأس محاسبه شده و صاحبان آن‌ها از ارائه فاکتور رسمی به اداره‌ی مالیات معاف هستند. این نوع کسب و کارها به طور معمول به صورت مشاغل کوچک تری همچون مغازه های خرید و فروش محلی هستند.2- انواع فاکتور از لحاظ طراحیفاکتورها از لحاظ طراحی به دو دسته‌ی سربرگ‌دار و بدون سربرگ تقسیم می‌شوند. فاکتور بدون سربرگ به صورت آماده در مغازه‌های فروش لوازم‌التحریر و لوازم اداری موجود بوده و به فروش می‌رسند. البته در برخی موارد ممکن است فاکتور خاصی مد نظر ما باشد که در این صورت می‌بایست آن را به طور جداگانه طراحی و چاپ کرد.3- انواع فاکتور از لحاظ چاپدر چاپ فاکتور مسائل مختلفی مد نظر است. به طور مثال می‌توان به جنس کاغذ ، تعداد برگه، سایز کاغذ، کاربن‌دار و بدون کاربن بودن برگه‌های فاکتور و رنگ فاکتور …. اشاره کرد.بررسی فاکتور با توجه به تعداد برگه‌های آن بدین منظور است که می‌توان فاکتورها را به صورت 2 برگی، 3 برگی و یا 4 برگی چاپ کرد. البته به صورت متداول نوع 3 برگی را برای فاکتورهای رسمی در نظر گرفته و فاکتورهای غیر رسمی را به طور 2 برگی طراحی و چاپ می‌کنند.همچنین فاکتورها در چند نوع تک رنگ، سیاه و سفید، چاپ دو رنگ، چاپ چهار رنگ شامل رنگ‌های آبی، قرمز، زرد و مشکی به چاپ می‌رسند.با توجه به تمامی موارد بیان شده هر مجموعه با توجه به نیازی که دارد می‌تواند نوع فاکتور مورد استفاده‌ی خود را برگزیند و الزامی برای انتخاب نوع خاصی از فاکتور وجود ندارد.در این مقاله تجربیات مهم و نکاتی بسیار کلیدی برایتان می‌گویم که با رعایت این اصول می‌توانید یک سرنسخه استاندارد و حرفه‌ای طراحی و چاپ کنید … چه بسا طراح نباشید! جهت سهولت، از کلمه «پزشک» استفاده شده است. اصول ذکر‌شده برای سرنسخه‌های دندانپزشکی و دامپزشکی نیز صدق می‌کند.سایزسرنسخه پزشکی معمولا در سایز (۲۰×۱۴٫۵) A5 یا (۲۴×۱۷) B5 بصورت عمودی یا افقی طراحی می‌شود. نکته: اندازه دقیق A5 و B5 بر اساس سانتیمتر، به ترتیب ۲۱×۱۴٫۸۵ و ۲۵×۱۷٫۶ است، ولی بهتر است سرنسخه چاپی را در سایزهایی که ابتدا گفتم طراحی کنید تا براحتی و بدون هیچ مشکلی در فرم‌های چاپی هر چاپخانه قرار بگیرد.نرمافزاربرای طراحی اوراق رسمی، معمولا از نرم‌افزارهای فتوشاپ، ایلاستریتور و یا ایندیزاین استفاده می‌شود. فارغ از این انتخاب، حتما باید مُد رنگ فایل را CMYK انتخاب کنید. متاسفانه هنوز می‌بینم بعضی طراحان، فایل را بصورت RGB برای چاپ اُفست می‌فرستند! اگر با فتوشاپ طراحی می‌کنید، رزولوشن را روی dpi 300 تنظیم کنید و نهایتا با فرمت JPG با کیفیت ۱۲ یا TIFF لایه‌بسته خروجی بگیرید. در نرم‌افزارهای برداری مثل ایلاستریتور و ایندیزاین خروجی PDF ترجیحا با استاندارد ۲۰۰۱ بگیرید. اکثر لیتوگرافی‌ها با این استاندارد کار می‌کنند.کادر مشخصات پزشکمعمولا در سمت چپ سرنسخه در کادری توپر یا توخالی به ابعاد ۱۴٫۵×۶ سانتیمتر مشخصات پزشک درج می‌شود. ابتدا لوگو و نام پزشک بصورت فارسی و لاتین (اختیاری)، شماره نظام پزشکی بصورت خیلی ریز، تخصص‌های قابل‌ذکر، شماره تلفن و اطلاعات تماس بصورت خوانا طراحی می‌شود. برای اطلاعات تماس لاتین مثل آیدی پیج پزشک، میزان Tracking کاراکترها را روی ۵۰ بگذارید تا خوانایی لازم را داشته باشد. حتما قبل از چاپ، یک نسخه سیاه‌سفید چاپ کنید تا سایز ۱۰۰% متن‌ها را به رویت پزشک برسانید که تایید کند.RXدر ابتدای محلی که مختص نوشتن دستور پزشکی است کلمه RX را قرار دهید. شاید بپرسید RX چیست؟ بسیاری از پزشکان، نسخه‌نویسی را با درج علامت RX در سمت چپ قسمت بالای نسخه آغاز می‌کنند. این علامت که از ادغام دو حرف لاتین R و X حاصل شده به معنی «Recipe» یا «نسخه» است. منشا این سمبل احتمالا Eye of Horus در مصر باستان یا نشانی از ژوپیتر (خدای سلامتی در روم باستان) یا زئوس (خدای یونانیان) است. اگر پزشک تمایل به نوشتن دستی این کلمه دارد این اسلاید را نادیده بگیرید!جنس کاغذطبق تجربه، ۹۰% پزشکان برای امور گرافیک و چاپ هزینه چندانی نمی‌کنند پس در این مواقع کاغذ تحریر ۸۰ گرم (جنس کاغذ A4 معمولی) برای چاپ سرنسخه استفاده کنید. جالب است بدانید درصد قابل توجهی از پزشکان برای دادن اطلاعات‌تماس به بیمار ترجیح می‌دهند به جای کارت‌ویزیت از برگه‌های ۷×۷ سانت با چاپ سیاه‌سفید استفاده کنند! اگر پزشک سراغ گزینه‌های لوکس و شیک‌تری بود پیشنهاد من به ترتیب تحریر ۱۰۰ گرم، کتان ۱۰۰ گرم و گلاسه مات ۱۱۵ گرم است.