فرق سربرگ و سرنسخه چیست؟زمانی که صحبت از اصول طراحی سرنسخه می شود، لازم است تا فرق سربرگ و سرنسخه را به خوبی مطلع باشید. از دید بسیاری از افراد این دو مورد با یکدیگر تفاوتی ندارند اما در زمان طراحی آن‌ها باید به نکات و جزئیات ریزی توجه نمایید. سرنسخه، به برگه ای گفته می‌شود که در بالای صفحه عموماً مشخصات پزشک یا آن مرکز درمانی به تفصیل عنوان شده است. در این برگه، پزشک معالج می‌تواند تجویز و یا توضیحات پزشکی خود را وارد نماید. معمولا رنگ این برگه باید به گونه‌ای باشد که در آن خوانایی وجود داشته باشد. رنگ‌های سفید و سبز یا آبی روشن گزینه خوبی می‌باشند.اصول طراحی سرنسخهدر طراحی سرنسخه، هیچ قانونی برای رنگی بودن آن وجود ندارد. این موارد می توانند به صورت رنگی و سیاه و سفید باشند. اگر در مواردی اهمیت داشتن ست اداری برای کلینیک‌ها و مراکز درمانی بسیار زیاد باشد، در نسخه و بخش انتهایی، از یک لوگو و اطلاعات ثابت همچون، آدرس و راه‌های تماس نیز نام برده می‌شود.سربرگ بر خلاف سرنسخه که تنها مربوط به واحدهای درمانی است، می تواند در هر سازمانی مورد استفاده قرار گیرد. البته این امکان نیز وجود دارد که یک کلینیک درمانی از سربرگ برای نامه های اداری و مکاتبات استفاده نمایند. معمولا هر پزشک از یک سرنسخه خاص مخصوص به خود استفاده می‌نماید. این سرنسخه‌ها به نام خود پزشک چاپ خواهند شد.در اصول طراحی سرنسخه، باید به این نکته توجه نمود که بهترین ابعاد آن A5 و A4 است. نوع کاغذ مورد استفاده آن نیز از نوع کاغذهای تحریر 80 یا 100 گرمی می‌باشد. برای سرنسخه می‌توان از کاغذ کتان یا گلاسه نیز استفاده کرد اما این مورد دارای متقاضیان کمتر و البته هزینه بیشتری است.در کلینیک‌ها و مراکز درمانی که اهمیت داشتن ست اداری برای کلینیک بسیار زیاد است، نیاز به سربرگ خاص جهت تکمیل نمودن ست اداری نیز می باشد. در این سربرگ در زمان طراحی لازم است تا به مواردی همچون تاریخ، شماره پیوست، تم کلینیک، لوگو و یا آرم درمانگاه نیز پرداخته شود. سربرگ‌ها می‌توانند برای نامه های اداری و یا بحث تبلیغات پزشکی مورد استفاده قرار گیرند. از لحاظ کاربردی فرق سربرگ و سرنسخه بسیار نیست اما در زمان طراحی دقت به جزئیات این دو مورد اهمیت می‌یابد.توجه به RX در سر نسخه:شاید برای شما نیز این مورد جای سوال باشد که واژه RX که در ابتدای سر نسخه ها وجود دارد به چه معنا است و چرا پزشکان از این مورد استفاده می‌نمایند؟یکی از مواردی که در اصول طراحی سرنسخه، می‌بایست به آن دقت شود، واژه RX است. این مورد گاهاً به صورت طراحی شده، توسط شرکت‌های طراحی در برگه ها درج می‌شود و گاهاً نیز توسط پزشک، قبل از نوشتن دارو نوشته می‌شود. بسیاری از بیماران و برخی از پزشکان معنای این واژه را نمی‌دانند. باید توجه داشته که عبارت RX از ابتدای واژه RECIPERE گرفته شده است. این کلمه از واژه انگلیسی RECIPE به معنای سفارش یا دستورالعمل گرفته شده است.از سوی دیگر عبارت RX در یونان باستان یک علامت اختصاری برای خدای ژوپیتر است. باید در نظر داشت که در آن زمان برای هر مفهومی یک خدا وجود داشت. خدای دارو HORUS نام داشت که دارای این علامت بود. تمام پزشکان نیز به همین دلیل از عبارت فوق در اغاز نسخه های خود استفاده می‌کنند. در اصول طراحی سرنسخه نیز به درج این عبارت و طراحی خاص آن توجه ویژه‌ای می‌شود.در اصول طراحی سرنسخه به چه مواردی باید دقت نمود؟با توضیحاتی که تا به اینجا ارائه شد، می‌توان به اهمیت داشتن ست اداری برای کلینیک و اهمیت استفاده از بروشور و طراحی منحصربفرد لوگو پی برد. حال برای اینکه تاثیرگذاری این موارد بهتر و بیشتر باشند لازم است تا با اصول طراحی سرنسخه مناسب آشنا شوید. در زیر نکاتی در این خصوص ذکر شده است:چاپ فاکتورفاکتور تحریر و الوان تکرنگ مشکی برای کسب و کارهایی که محصولی ارائه میدهند یا خدماتی به مشتریان عرضه می‌کنند، کاربرد دارد. فاکتورها انواع مختلفی هستند اما همه آن‌ها به عنوان سندی مورد استفاده قرار می‌گیرند که اثبات می‌کند مشتری محصول یا خدماتی را خریداری کرده است. سند یا برگه ای تجاری است که فرد فروشنده با توجه به خریدی که انجام شده به خریدار صادر می کند. معنی فاکتور در لغت ، سررسید و صورت حساب است. فاکتور ها اطلاعات مهمی را درباره خرید صورت گرفته به خواننده منتقل می کنند ، این اطلاعات از قبیل نوع کالا ، قیمت کالا ، تاریخ خرید ، مشخصات فروشنده و همچنین خریدار می باشد. به غیر از این مقادیر گفته شده ، فاکتور ها می توانند شامل تمامی توضیحات اضافه درباره خرید و فروش صورت گرفته باشد. توضیجات اضافه در فاکتور می توانند به این صورت باشند که برای مثال وجه به چه صورتی پرداخته شده است و یا اینکه در چند مرحله انجام گرفته است.یا به صورت مثال اگر فروشنده برای کالای فروخته شده گارانتی ای را در نظر دارد می تواند آن را مذکور کند. فاکتور ها انواعی دارند که در قسمت پایین به تعریف و بررسی انواع فاکتور می پردازیم.انواع فاکتورفاکتور ها با توجه به کاربرد شان در صنعت خرید و فروش دسته بندی و انواع مختلفی نیز دارند که در ادامه به آن می پردازیم.فاکتور رسمی نرمافزاربرای طراحی اوراق رسمی، معمولا از نرم‌افزارهای فتوشاپ، ایلاستریتور و یا ایندیزاین استفاده می‌شود. فارغ از این انتخاب، حتما باید مُد رنگ فایل را CMYK انتخاب کنید. متاسفانه هنوز می‌بینم بعضی طراحان، فایل را بصورت RGB برای چاپ اُفست می‌فرستند! اگر با فتوشاپ طراحی می‌کنید، رزولوشن را روی dpi 300 تنظیم کنید و نهایتا با فرمت JPG با کیفیت ۱۲ یا TIFF لایه‌بسته خروجی بگیرید. در نرم‌افزارهای برداری مثل ایلاستریتور و ایندیزاین خروجی PDF ترجیحا با استاندارد ۲۰۰۱ بگیرید. اکثر لیتوگرافی‌ها با این استاندارد کار می‌کنند.کادر مشخصات پزشکمعمولا در سمت چپ سرنسخه در کادری توپر یا توخالی به ابعاد ۱۴٫۵×۶ سانتیمتر مشخصات پزشک درج می‌شود. ابتدا لوگو و نام پزشک بصورت فارسی و لاتین (اختیاری)، شماره نظام پزشکی بصورت خیلی ریز، تخصص‌های قابل‌ذکر، شماره تلفن و اطلاعات تماس بصورت خوانا طراحی می‌شود. برای اطلاعات تماس لاتین مثل آیدی پیج پزشک، میزان Tracking کاراکترها را روی ۵۰ بگذارید تا خوانایی لازم را داشته باشد. حتما قبل از چاپ، یک نسخه سیاه‌سفید چاپ کنید تا سایز ۱۰۰% متن‌ها را به رویت پزشک برسانید که تایید کند.RXدر ابتدای محلی که مختص نوشتن دستور پزشکی است کلمه RX را قرار دهید. شاید بپرسید RX چیست؟ بسیاری از پزشکان، نسخه‌نویسی را با درج علامت RX در سمت چپ قسمت بالای نسخه آغاز می‌کنند. این علامت که از ادغام دو حرف لاتین R و X حاصل شده به معنی «Recipe» یا «نسخه» است. منشا این سمبل احتمالا Eye of Horus در مصر باستان یا نشانی از ژوپیتر (خدای سلامتی در روم باستان) یا زئوس (خدای یونانیان) است. اگر پزشک تمایل به نوشتن دستی این کلمه دارد این اسلاید را نادیده بگیرید!جنس کاغذطبق تجربه، ۹۰% پزشکان برای امور گرافیک و چاپ هزینه چندانی نمی‌کنند پس در این مواقع کاغذ تحریر ۸۰ گرم (جنس کاغذ A4 معمولی) برای چاپ سرنسخه استفاده کنید. جالب است بدانید درصد قابل توجهی از پزشکان برای دادن اطلاعات‌تماس به بیمار ترجیح میدهند به جای کارت‌ویزیت از برگه‌های ۷×۷ سانت با چاپ سیاه‌سفید استفاده کنند! اگر پزشک سراغ گزینه‌های لوکس و شیک‌تری بود پیشنهاد من به ترتیب تحریر ۱۰۰ گرم، کتان ۱۰۰ گرم و گلاسه مات ۱۱۵ گرم است.