در کلینیکها و مراکز درمانی که اهمیت داشتن ست اداری برای کلینیک بسیار زیاد است، نیاز به سربرگ خاص جهت تکمیل نمودن ست اداری نیز می باشد. در این سربرگ در زمان طراحی لازم است تا به مواردی همچون تاریخ، شماره پیوست، تم کلینیک، لوگو و یا آرم درمانگاه نیز پرداخته شود. سربرگها میتوانند برای نامه های اداری و یا بحث تبلیغات پزشکی مورد استفاده قرار گیرند. از لحاظ کاربردی فرق سربرگ و سرنسخه بسیار نیست اما در زمان طراحی دقت به جزئیات این دو مورد اهمیت مییابد.توجه به RX در سر نسخه:شاید برای شما نیز این مورد جای سوال باشد که واژه RX که در ابتدای سر نسخه ها وجود دارد به چه معنا است و چرا پزشکان از این مورد استفاده مینمایند؟یکی از مواردی که در اصول طراحی سرنسخه، میبایست به آن دقت شود، واژه RX است. این مورد گاهاً به صورت طراحی شده، توسط شرکتهای طراحی در برگه ها درج میشود و گاهاً نیز توسط پزشک، قبل از نوشتن دارو نوشته میشود. بسیاری از بیماران و برخی از پزشکان معنای این واژه را نمیدانند. باید توجه داشته که عبارت RX از ابتدای واژه RECIPERE گرفته شده است. این کلمه از واژه انگلیسی RECIPE به معنای سفارش یا دستورالعمل گرفته شده است.از سوی دیگر عبارت RX در یونان باستان یک علامت اختصاری برای خدای ژوپیتر است. باید در نظر داشت که در آن زمان برای هر مفهومی یک خدا وجود داشت. خدای دارو HORUS نام داشت که دارای این علامت بود. تمام پزشکان نیز به همین دلیل از عبارت فوق در اغاز نسخه های خود استفاده میکنند. در اصول طراحی سرنسخه نیز به درج این عبارت و طراحی خاص آن توجه ویژهای میشود.در اصول طراحی سرنسخه به چه مواردی باید دقت نمود؟با توضیحاتی که تا به اینجا ارائه شد، میتوان به اهمیت داشتن ست اداری برای کلینیک و اهمیت استفاده از بروشور و طراحی منحصربفرد لوگو پی برد. حال برای اینکه تاثیرگذاری این موارد بهتر و بیشتر باشند لازم است تا با اصول طراحی سرنسخه مناسب آشنا شوید. در زیر نکاتی در این خصوص ذکر شده است:چاپ فاکتورفاکتور تحریر و الوان تکرنگ مشکی برای کسب و کارهایی که محصولی ارائه میدهند یا خدماتی به مشتریان عرضه میکنند، کاربرد دارد. فاکتورها انواع مختلفی هستند اما همه آنها به عنوان سندی مورد استفاده قرار میگیرند که اثبات میکند مشتری محصول یا خدماتی را خریداری کرده است. سند یا برگه ای تجاری است که فرد فروشنده با توجه به خریدی که انجام شده به خریدار صادر می کند. معنی فاکتور در لغت ، سررسید و صورت حساب است. فاکتور ها اطلاعات مهمی را درباره خرید صورت گرفته به خواننده منتقل می کنند ، این اطلاعات از قبیل نوع کالا ، قیمت کالا ، تاریخ خرید ، مشخصات فروشنده و همچنین خریدار می باشد. به غیر از این مقادیر گفته شده ، فاکتور ها می توانند شامل تمامی توضیحات اضافه درباره خرید و فروش صورت گرفته باشد. توضیجات اضافه در فاکتور می توانند به این صورت باشند که برای مثال وجه به چه صورتی پرداخته شده است و یا اینکه در چند مرحله انجام گرفته است.یا به صورت مثال اگر فروشنده برای کالای فروخته شده گارانتی ای را در نظر دارد می تواند آن را مذکور کند. فاکتور ها انواعی دارند که در قسمت پایین به تعریف و بررسی انواع فاکتور می پردازیم.انواع فاکتورفاکتور ها با توجه به کاربرد شان در صنعت خرید و فروش دسته بندی و انواع مختلفی نیز دارند که در ادامه به آن می پردازیم.فاکتور رسمیفاکتورهای رسمی برای ارائه به اداره دارایی چاپ میشوند، روش چاپ آنها با فاکتورهای غیررسمی متفاوت نیست، اما باید ویژگیهای خاصی داشته باشد که در ادامه به آنها اشاره میکنیم.این دسته از فاکتورها باید حتما به صورت دو برگی یا بیشتر چاپ شوند. یک برگ آنها به خریدار داده میشود و فروشنده هم با توجه به نیازش میتواند دو یا چند برگه را نگهداری کند.فاکتور رسمی باید شماره سریال داشته باشد. شماره سریال مورد تایید اداره دارایی شمارهای است که با چاپ افست و با استفاده از دستگاه ملخی و به رنگ قرمز چاپ شده باشد.رنگ انتخابی برای این دسته از فاکتورها معمولا زرد و سفید است، اگر مشتریان به برگ سوم هم نیاز داشته باشند، این برگه باید در رنگ صورتی چاپ شود. البته مشتریان میتوانند برای برگههای دوم و سوم رنگهای دیگری هم انتخاب کنند، تنها نکته مهم این است که برگه اول سفید باشد.رنگ چاپ و نوشته این فاکتورها باید به رنگ مشکی باشد.کاغذهای استاندارد برای چاپ فاکتور رسمی، A4 و A5 است. البته کارشناسان معمولا توصیه میکنند از کاغذهای A4 برای فاکتور رسمی استفاده کنید تا در هنگام نوشتن لیست محصولات با کمبود فضا مواجه نشوید.چاپ فاکتور ارزانفاکتور های رسمی معمولا در مشاغلی استفاده می شود که باید یک نسخه از فاکتور در اختیار اداره امور مالیات قرار گرفته شود ، این مشاغل مجبور هستند تا به محاسبه مالیات ارزش بر افزوده برای مشتریان بپردازند.فاکتور غیر رسمیدر این مشاغل فاکتور ها فقط به درخواست مشتری آماده می شود، مالیات آن ها به صورت علی الراس محاسبه می شود و اجباری به ارائه فاکتور رسمی به اداره ای مالیاتی نیستند. این فاکتور ها معمولا در مشاغل مورد استفاده قرار می گیرد مانند مغازه های خرید و فروش و سوپر مارکت ها و …فاکتور فروشفاکتور فروش در واقع همان سندی است که بین فروشنده و خریدار رد و بدل می شود. این فاکتور ها معمولا جز دسته فاکتور های غیر رسمی هستند. فاکتور فروش برای خریدار ، فاکتور خرید نام می گیرد و برای فروشنده فاکتور فروش.اطلاعات یک فاکتور فروشاطلاعات یک فاکتور فروش معمولا یکسان است ، هر فاکتور فروش جزئیاتی مانند تعداد کالای خریداری شده ، قیمت تک تک اجناس ، تاریخ خرید ، مقدار پرداخت شده و همچنین توضیحات اضافه را شامل می باشد. متن فاکتور معمولا به یک شکل در انواع کسب و کار ها است و تغییرات آن چنانی ای ندارند.بررسی انواع رایج فاکتورفاکتورها با توجه به نوع طراحی، نوع چاپ و همچنین رسمیت در انواع مختلفی مورد بررسی قرار میگیرند. در این بخش از مقاله هرکدام از این دستهب ندیها را بهطور جداگانه بیان میکنیم.1- انواع فاکتور از لحاظ رسمیتدر این نوع تقسیم بندی، فاکتورها در دو نوع رسمی و غیر رسمی قرار میگیرند. فاکتورهای رسمی برای مشاغلی استفاده میشوند که میبایست یک نسخه از آنها را به ادارهی امور مالیات ارائه داد. این مشاغل موظف به محاسبهی مالیات بر ارزش افزوده برای مشتریان هستند. در صورت عدم ارائهی این نوع فاکتورها به ادارهی مالیات صاحبان این مشاغل ملزم به پرداخت مبلغی تحت عنوان جریمه میگردند.همچنین نوعی دیگر از کسبوکارها وجود دارند که در آنها صدور فاکتور صرفا به خواستهی مشتریان انجام میگیرد همچنین مالیات آنها به صورت علیالرأس محاسبه شده و صاحبان آنها از ارائه فاکتور رسمی به ادارهی مالیات معاف هستند. این نوع کسب و کارها به طور معمول به صورت مشاغل کوچک تری همچون مغازه های خرید و فروش محلی هستند.2- انواع فاکتور از لحاظ طراحیفاکتورها از لحاظ طراحی به دو دستهی سربرگدار و بدون سربرگ تقسیم میشوند. فاکتور بدون سربرگ به صورت آماده در مغازههای فروش لوازمالتحریر و لوازم اداری موجود بوده و به فروش میرسند. البته در برخی موارد ممکن است فاکتور خاصی مد نظر ما باشد که در این صورت میبایست آن را به طور جداگانه طراحی و چاپ کرد.3- انواع فاکتور از لحاظ چاپدر چاپ فاکتور مسائل مختلفی مد نظر است. به طور مثال میتوان به جنس کاغذ ، تعداد برگه، سایز کاغذ، کاربندار و بدون کاربن بودن برگههای فاکتور و رنگ فاکتور …. اشاره کرد.بررسی فاکتور با توجه به تعداد برگههای آن بدین منظور است که میتوان فاکتورها را به صورت 2 برگی، 3 برگی و یا 4 برگی چاپ کرد. البته به صورت متداول نوع 3 برگی را برای فاکتورهای رسمی در نظر گرفته و فاکتورهای غیر رسمی را به طور 2 برگی طراحی و چاپ میکنند.همچنین فاکتورها در چند نوع تک رنگ، سیاه و سفید، چاپ دو رنگ، چاپ چهار رنگ شامل رنگهای آبی، قرمز، زرد و مشکی به چاپ میرسند.با توجه به تمامی موارد بیان شده هر مجموعه با توجه به نیازی که دارد میتواند نوع فاکتور مورد استفادهی خود را برگزیند و الزامی برای انتخاب نوع خاصی از فاکتور وجود ندارد.در این مقاله تجربیات مهم و نکاتی بسیار کلیدی برایتان میگویم که با رعایت این اصول میتوانید یک سرنسخه استاندارد و حرفهای طراحی و چاپ کنید … چه بسا طراح نباشید! جهت سهولت، از کلمه «پزشک» استفاده شده است. اصول ذکرشده برای سرنسخههای دندانپزشکی و دامپزشکی نیز صدق میکند.سایزسرنسخه پزشکی معمولا در سایز (۲۰×۱۴٫۵) A5 یا (۲۴×۱۷) B5 بصورت عمودی یا افقی طراحی میشود. نکته: اندازه دقیق A5 و B5 بر اساس سانتیمتر، به ترتیب ۲۱×۱۴٫۸۵ و ۲۵×۱۷٫۶ است، ولی بهتر است سرنسخه چاپی را در سایزهایی که ابتدا گفتم طراحی کنید تا براحتی و بدون هیچ مشکلی در فرمهای چاپی هر چاپخانه قرار بگیرد.نرمافزاربرای طراحی اوراق رسمی، معمولا از نرمافزارهای فتوشاپ، ایلاستریتور و یا ایندیزاین استفاده میشود. فارغ از این انتخاب، حتما باید مُد رنگ فایل را CMYK انتخاب کنید. متاسفانه هنوز میبینم بعضی طراحان، فایل را بصورت RGB برای چاپ اُفست میفرستند! اگر با فتوشاپ طراحی میکنید، رزولوشن را روی dpi 300 تنظیم کنید و نهایتا با فرمت JPG با کیفیت ۱۲ یا TIFF لایهبسته خروجی بگیرید. در نرمافزارهای برداری مثل ایلاستریتور و ایندیزاین خروجی PDF ترجیحا با استاندارد ۲۰۰۱ بگیرید. اکثر لیتوگرافیها با این استاندارد کار میکنند.کادر مشخصات پزشکمعمولا در سمت چپ سرنسخه در کادری توپر یا توخالی به ابعاد ۱۴٫۵×۶ سانتیمتر مشخصات پزشک درج میشود. ابتدا لوگو و نام پزشک بصورت فارسی و لاتین (اختیاری)، شماره نظام پزشکی بصورت خیلی ریز، تخصصهای قابلذکر، شماره تلفن و اطلاعات تماس بصورت خوانا طراحی میشود. برای اطلاعات تماس لاتین مثل آیدی پیج پزشک، میزان Tracking کاراکترها را روی ۵۰ بگذارید تا خوانایی لازم را داشته باشد. حتما قبل از چاپ، یک نسخه سیاهسفید چاپ کنید تا سایز ۱۰۰% متنها را به رویت پزشک برسانید که تایید کند.RXدر ابتدای محلی که مختص نوشتن دستور پزشکی است کلمه RX را قرار دهید. شاید بپرسید RX چیست؟ بسیاری از پزشکان، نسخهنویسی را با درج علامت RX در سمت چپ قسمت بالای نسخه آغاز میکنند. این علامت که از ادغام دو حرف لاتین R و X حاصل شده به معنی «Recipe» یا «نسخه» است. منشا این سمبل احتمالا Eye of Horus در مصر باستان یا نشانی از ژوپیتر (خدای سلامتی در روم باستان) یا زئوس (خدای یونانیان) است. اگر پزشک تمایل به نوشتن دستی این کلمه دارد این اسلاید را نادیده بگیرید!جنس کاغذطبق تجربه، ۹۰% پزشکان برای امور گرافیک و چاپ هزینه چندانی نمیکنند پس در این مواقع کاغذ تحریر ۸۰ گرم (جنس کاغذ A4 معمولی) برای چاپ سرنسخه استفاده کنید. جالب است بدانید درصد قابل توجهی از پزشکان برای دادن اطلاعاتتماس به بیمار ترجیح میدهند به جای کارتویزیت از برگههای ۷×۷ سانت با چاپ سیاهسفید استفاده کنند! اگر پزشک سراغ گزینههای لوکس و شیکتری بود پیشنهاد من به ترتیب تحریر ۱۰۰ گرم، کتان ۱۰۰ گرم و گلاسه مات ۱۱۵ گرم است.